Cuzco, położone wysoko w peruwiańskich Andach, to miasto, które przez wieki zachwycało, intrygowało i fascynowało podróżników z całego świata. Dawna stolica Imperium Inków, nazywana przez nich „pępkiem świata” (w języku keczua: Qosqo), to prawdziwa perła historii i kultury, w której inkaska spuścizna przeplata się z hiszpańskim kolonializmem, tworząc unikalną, wielowarstwową tożsamość. Poznajcie to niesamowite miasto!
Miasto w kształcie pumy
Według legendy (i niektórych badaczy), plan urbanistyczny Cuzco został zaprojektowany na wzór pumy – świętego zwierzęcia Inków symbolizującego siłę i potęgę. Głową pumy miała być twierdza Sacsayhuamán, korpus obejmował centrum miasta, a ogon kończył się w jednej z najpiękniejszych dzielnic San Blas. Ale nawet bez potwierdzenia tej teorii, nie ulega wątpliwości, że miasto było arcydziełem planowania. Inkowie podzielili je na hanan (część górną) i hurin (część dolną), odzwierciedlając podział społeczny – każda część miała własne funkcje, świątynie i znaczenie rytualne.
Cuzco jako miniatura imperium
Imperium Inków, Tawantinsuyu czyli „Ziemia Czterech Części” – miało swoje odbicie w samym Cuzco. Cztery główne drogi wychodzące z miasta prowadziły do czterech regionów imperium, a w obrębie miasta mieszkali przedstawiciele wszystkich ludów podbitych przez Inków. Byli tu nie tylko zamożni mieszkańcy i arystokracja, ale także wybrane dziewczęta – acllas – oraz młodzi chłopcy, którzy byli szkoleni w inkaskiej kulturze, by po powrocie do swoich krain szerzyć imperialne wartości.
Co warto zobaczyć w Cuzco?
Coricancha – Złoty Dziedziniec
Dawna najważniejsza świątynia Inków poświęcona bogu Słońca, Inti. Jej mury niegdyś były pokryte złotem, a w środku znajdowały się liczne posągi z metali szlachetnych. Dziś można oglądać tu imponujące fundamenty świątyni, na których Hiszpanie wznieśli kościół i klasztor św. Dominika – kontrast między potęgą inkaskiej kamieniarki a barokowym stylem kolonialnym jest zachwycający.
Archikatedra Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny (Catedral del Cuzco)
Monumentalna katedra wybudowana z kamieni pochodzących z inkaskich budowli. W środku – słynne dzieło Marcosa Zapaty, przedstawiające Ostatnią Wieczerzę, na której apostołowie… jedzą świnkę morską, tradycyjne andyjskie danie. Katedra to także skarbnica sztuki kolonialnej i przykład synkretyzmu religijnego.
Plaza de Armas
Centralny plac miasta, serce życia codziennego i turystycznego. Otoczony kolonialnymi budynkami, kawiarniami i dwoma majestatycznymi kościołami. To tutaj często rozpoczynają się darmowe spacery z przewodnikiem, a także odbywają się festiwale i koncerty.
Dzielnica San Blas
Ta wspomniana już wyżej dzielnica to artystyczna, spokojna część miasta, pełna galerii, kawiarni, muzyki ulicznej i kolorowych murali. Wąskie uliczki, alpakowe swetry i domy z białymi fasadami… to właśnie tu kolonialna architektura spotyka inkaskie mury.
Targ San Pedro
Miejsce, gdzie można kupić wszystko: od świeżych owoców i soków, przez chichę i dania z quinoa, aż po wełniane czapki i ręcznie robione pamiątki.
Centro Qosqo de Arte Nativo
_40.jpg){kind=link}
To właśnie tu odbywają się wieczorne pokazy tradycyjnych tańców andyjskich i muzyki – doskonała okazja, by zobaczyć, jak bogata jest kultura regionu.
Muzeum Czekolady
Dla miłośników słodkości – możliwość spróbowania lokalnych czekolad, poznania procesu produkcji i stworzenia własnej tabliczki!
Dlaczego Cuzco jest wyjątkowe?
Cuzco to nie tylko „kolejne miasto z zabytkami”. Miasto jest świadkiem niezwykłego zderzenia dwóch światów: andyjskiego i hiszpańskiego, które przez wieki się przenikały, walczyły ze sobą, ale też wzajemnie inspirowały. Do dziś ponad 70% mieszkańców miasta to osoby pochodzenia rdzennie keczuańskiego. Ich kultura, język, stroje i tradycje są żywe, pielęgnowane i – co ważne – coraz częściej doceniane.
Ciekawostki o Cuzco
– Inkowie wierzyli, że kamienie są żywe – dlatego tak starannie je dobierali i dopasowywali. Mury inkaskie potrafią „pracować” podczas trzęsień ziemi, dlatego wiele z nich przetrwało, mimo że budynki hiszpańskie runęły.
– W języku keczua „Cuzco” oznacza „pępek” – miasto miało być centrum wszechświata.
– Coricancha była tak święta, że wszystkie inne świątynie były z nią połączone za pomocą symbolicznych linii zwanych ceques – były one niczym kalendarz religijny w przestrzeni.
– Choć hiszpańscy konkwistadorzy zniszczyli wiele inkaskich świątyń, często budowali swoje kościoły dokładnie na ich fundamentach – symbolicznie „pokonując” dawną religię, ale nieświadomie ją zachowując.
Autorka artykułu: Paulina Eryka Masa
Źródła:
1. Ilustracja otwierająca artykuł: Cuzco w atlasie miast świata zatytułowanym Civitates orbis terrarum z II poł. XVI w. Źródło: Georg Braun; Frans Hogenberg, domena publiczna [na:] Wikimedia Commons.
2. Przewodnik po Cuzco [na:] zlukaszem.pl (dostęp: 21.04.2025).
3. Cuzco – niezwykłe miasto [na:] pl.khanacademy.org (dostęp: 21.04.2025).
4. Cuzco [na:] es.wikipedia.org (dostęp: 21.04.2025).
