Chociaż Festes de Santa Tecla w Sitges nazywane są „małym świętem”, w rzeczywistości mają niewiele wspólnego z czymś małym. Odbywające się co roku 22 i 23 września, tuż po bardziej znanej Fiesta Mayor ku czci św. Bartłomieja, są równie spektakularne, a wyróżnia je szczególna atmosfera: to dzieci są tutaj głównymi bohaterami i twórcami całej magii.
Dziedzictwo narodowe
Choć we wrześniu turystyczny tłum powoli opuszcza słoneczne wybrzeża Katalonii, a szkoły znów zapełniają się uczniami, Sitges nie przestaje tętnić życiem. Właśnie wtedy mieszkańcy obchodzą Festes de Santa Tecla – festiwal bardziej lokalny, intymny, a zarazem autentyczny. To święto patronki miasta, świętej Tecli, które w 2016 roku zostało uznane za Fiestę Dziedzictwa Narodowego o Znaczeniu Kulturowym przez rząd Katalonii.
Mała fiesta, wielkie emocje
Obchody rozpoczynają się na długo przed kulminacyjnymi datami 22 i 23 września. Już od połowy miesiąca odbywają się warsztaty rodzinne, koncerty, wystawy i spotkania, a emocje rosną z dnia na dzień. Jednym z najbardziej uroczych momentów jest tzw. trobada de gegants, cabeçuts i dracs petits czyli spotkanie dziecięcych gigantów, smoków i wielkogłowych postaci, które dzieci własnoręcznie wykonują, a następnie animują. Kiedy zbliża się właściwa fiesta, Sitges zamienia się w prawdziwy spektakl: pokazy castells – tradycyjnych ludzkich wież, parady, korowody, występy taneczne, a przede wszystkim… ogień. Wieczorem 22 września odbywa się Castell de Focs – imponujący pokaz fajerwerków, który poprzedza procesja cywilna i ofiara kwiatowa dla patronki miasta.
23 września – dzień świętej i dzieci
Kulminacja festiwalu przypada na 23 września, dzień patronki Santa Tecli. Od rana ulice miasta należą do najmłodszych – odbywają się aż trzy tzw. matinales czyli poranne pokazy taneczne, korowody ognia oraz występy entremeses, czyli barwnych postaci z katalońskiego folkloru. Dzieci prezentują Ball de Bastons, Ball de Cintes, Panderetes, Gitanes czy pełną symboliki Moixiganę, ucząc się przy tym tradycji przekazywanej z pokolenia na pokolenie. Następnie odbywa się uroczysta msza ku czci patronki, po której – zgodnie z lokalną tradycją – wszyscy udają się na koncert vermutowy, podczas którego króluje muzyka, śmiech i wspólne świętowanie. Wieczorem ulicami Sitges przechodzi procesja Santa Tecla, a wszystko kończy się tańcami gigantów, smoków i występami muzycznymi do późnych godzin nocnych.
Dlaczego tancerze wkładają bazylię za ucho?
To nie tylko ozdoba – bazylia ma odświeżający zapach i odstrasza komary. Tradycja głosi, że tancerze podczas fiesty zakładają ją za lewe ucho nie tylko po to, by odgonić owady, ale także po to, by pozbyć się nieprzyjemnego zapachu np. potu.
Pożegnanie ze smoczkami
To lokalny rytuał przejścia – gdy dziecko „dojrzewa”, daje swój smoczek postaci, którą najbardziej lubi. Często można zobaczyć kolorowe smoczki zwisające z rąk gigantów albo zębów i ogonów smoków.
Drac z Sitges
Nie sposób wspomnieć o smoku będącym symbolem święta, który dotarł do miasta podobno w 1922 roku drogą morską. Początkowo był niebieski z pomarańczowymi detalami, choć na przestrzeni lat zmieniał barwy – aż w 2011 roku przywrócono mu pierwotny wygląd.
Tradycja z przyszłością
Co ciekawe, dopiero w 1980 roku postanowiono na stałe włączyć dzieci do festiwalu, tworząc słynną dziś matinalę. Dziś to one tworzą przyszłość tej niezwykłej tradycji – ucząc się tańców, animując figury i dzieląc się pasją z rówieśnikami. Festes de Santa Tecla to nie tylko święto religijne. To przede wszystkim celebracja tożsamości lokalnej, tradycji przekazywanej z pokolenia na pokolenie i radości wspólnoty, która – choć mała – ma swój prawdziwy i wyjątkowy folklor. Jeśli chcesz doświadczyć prawdziwej, autentycznej Katalonii, wybierz się do Sitges 23 września. Bo jak mówią mieszkańcy: „La festa major petita, de petita, no en té res.” – Małe święto, które tak naprawdę ma w sobie wszystko.
Autorka artykułu: Paulina Eryka Masa
Źródła:
1. Fotografia otwierająca artykuł: Agustí Amorós, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons.
2. Fiesta Mayor de Santa Tecla [na:] sitgesanytime.com (dostęp: 21.04.2025).
3. Descubre la esencia de Santa Tecla en Sitges [na:] busgarraf.cat (dostęp: 21.04.2025).
4. Curiosidades de la Fiesta Mayor de Sitges [na:] lovesitges.cat (dostęp: 21.04.2025).
