Wyjście na światło dzienne czegoś, co miało pozostać ukryte, nazywane jest „odkryciem ciasta” (hiszp. descubrirse el pastel).
Ten konkretny wypiek, który dał początek temu wyrażeniu, wyrabiany był w starożytnym Rzymie. Było to ciasto przypominające dużego pieroga z mięsnym nadzieniem. Piekarze znani byli jednak z oszukiwania na gramaturze produktu i często ciasto wyglądało z zewnątrz na pulchne i pełne, choć w rzeczywistości było niemal puste w środku. Dlatego też bardziej przezorni klienci prosili o przekrojenie wierzchniej części ciasta przed zakupem, żeby sprawdzić jego zawartość.[i] Takie „odkrycie ciasta” wiązało się często z wyjściem na jaw sprytnego oszustwa, dlatego stało się metaforycznym określeniem sytuacji, w której odkrywa się nie zawsze wygodną prawdę. Jako że niegdyś często oszukiwano w ten sposób klientów na cieście to w końcu samo słowo pastel stało się synonimem oszustwa. Podawane dziś w słowniku RAE jedno ze znaczeń tego słowa to „W grze, oszustwo polegająca na tasowaniu i rozdawaniu kart w taki sposób, że rozdający zaczyna grę lub podrzuca innemu graczowi swoje karty”[ii].
Źródła:
[i] López A., ¿De dónde proviene la expresión ‘descubrirse el pastel’?, 2014 [na:] 20minutos.es (dostep: 24.01.2025).
[ii] Diccionario de la lengua española. Edición del Tricentenario, ed. 23., Real Academia Española, Barcelona 2014, s. 1650.